[Gainbegiratu] KT · Euskaraz ez dakiten herritarrak

Zertarako

Batera Elgoibarren dinamikaren ibilbidea aurkeztea eta euskaraz ez dakiten herritarrei nahi den aldaketari ekarpenak egiteko bidea ematea. Helburua Elgoibarren euskararen erabileran jauzi kuantitatibo bat ematea da, eta, horretarako, herritarren iritziak biltzea: helburu hori lortzeko zein baldintza eta zein urrats behar diren bertan erabaki dadin. Parte-hartzaileei beren bizipenetatik eta iritzietatik erantzuteko eskatu zaie, baina beti taldearen ezaugarri eta baldintza bateratuak lortu nahian.

Nola landu dugu

Bi ariketa nagusitan landu da saioa, azpitaldeka.

Lehenengoan, bikoteka, galdera honi erantzun zaio: nolakoa litzateke Elgoibar nahi den aldaketa lortuko balitz, eta zein ezaugarri izango lituzke? Bikote bakoitzak hiru ezaugarri nagusi adostu eta taldeari aurkeztu dizkio, ozen eta titular gisa. Ideiak zein ikuspegitatik planteatzen diren aztertu da, eta talde bakoitzak azaldu du zer ideiatatik ekarri duen adjektibo hori. Proposamenak lau dimentsiotan antolatu dira, ikuspegi sistemikotik lan egiteko eta, batez ere, adjektiboak elkarrekin lotu eta eguneroko bizitzan lehentasuna eta zentzua emateko: egiturazkoa, pertsonala, kulturala eta harremanetakoa.

Bigarrenean, hiru edo lau laguneko azpitaldeetan, hamar urteko ibilbide-orria irudikatzeko eskatu zaio taldeari, imajinazio handiz eta identifikazio zehatzez: zein baldintza bete behar dira gure herrian euskararen erabileran jauzi bat emateko? Azpitalde bakoitzak identifikatutako baldintzak adostu eta txarteletan bildu ditu —baldintza bat, txartel bat—, eta oraingoan nahi adina baldintza proposatzeko aukera izan dute. Ondoren, taldearen proposamen guztiekin baldintzen mapa bat osatu da. Batera Elgoibarren dinamikako kideek garapenaren lehen bertsioa aurkeztu dute gero, eta horren inguruan elkarrizketa ireki da, parte-hartzaileen mapa ikusgai zegoela. Baldintzak ere lau esparruetan antolatu dira. Azkenik, puntuazioen bidez lehenetsi dira ideiak: parte-hartzaile bakoitzak bost puntu izan ditu ideiak indartzeko, eta banaka bozkatu ahal izan ditu baldintzak bere lehentasun ordenaren arabera.

Irizpide bakarra arretaz entzutea eta taldean besteak proposatutakoa zalantzan ez jartzea izan da, entzute aktiboa bultzatuz eta iritzien eta proposamenen arteko osagarritasunaren printzipioa aplikatuz.

Zer atera da

Nahi den Elgoibarren ezaugarriak

Egiturazkoa: murgildua, lan-aukerarekin, antzekoa, irekia, irisgarria, elebakarra, zabala.

Pertsonala: kontziliazioa, identitatea, erosotasuna, abegikorra, zailtasuna, erraza.

Kulturala: erakargarria, inklusiboa, integrazioa, kidetasuna, desberdintasunik gabea, harkorra.

Harremanetakoa: lotura, gizarterakoia, integratzailea, inklusiboa, homogeneoa, berdintasuna, batasuna, errespetuzkoa, gizatasuna, elebitasuna, naturala, onarpena.

Baldintzak, esparruka eta lehenetsita

Egiturazkoak. Segregazioari aurre egitea, inklusio hobea lortzeko (12 puntu). Ikaskuntza beharretara egokitzea: malgutasun eta kontziliazio handiagoa eta hobea dago euskara ikasteko (11 puntu). Euskarazko paisaia linguistikoa handitu da (6 puntu). Azpi-baldintzak: erraztasun ekonomikoak daude, hots, bekak daude euskara ikasteko; eta euskararako irisgarritasuna dago, tutore online eta diru-laguntzak dituen plataforma ireki baten bidez.

Pertsonala. Gaztelaniak Elgoibarren eskaintzen duen eroso-gunetik irten da (8 puntu). Azpi-baldintzak: tolerantzia dugu, ez inposiziorik; euskara ikasteko ahalegina balioesten da; helduen integrazioa errazten da; gurasoen artean irekitasuna dago, dauden jardueren berri elkarri emateko; euskarazko jarduerak bultzatzen dira, ikasteko aukera bat ikusiz haietan; eroso-gunetik gehiago irteten da eta lasaitasun giroa sortzen da euskaraz hitz egiteko; eta euskararen ikaskuntza hobeto onartzen da, ideia horretatik abiatuta erabiltzeko aukerak eskaintzea bultzatuz.

Kulturala. Euskarazko kultura desberdinen eskaintza handitzea (12 puntu). Euskararen transmisioa belaunaldien artean eta kulturatik sustatzen da (7 puntu). Gaur egungo euskarazko kultura eskaintza hurbildu da eta ezagutzen da, hartaz ikasi eta gozatu ahal izateko (5 puntu). Azpi-baldintzak: integraziorako —eta ez bazterketarako— laguntzen duten praktikak sortu dira; euskararen eta gaztelaniaren erabilera parekatu da; euskalduna izatea helduentzat zein haurrentzat da, alaia eta dinamikoa, jokoan oinarritua, euskal historiaren ikaskuntza dakarrena, euskarazko abestiak daude eta ikasten dira, eta euskarazko klase ludiko eta dinamikoak daude familien gozamenerako eta probetxurako; euskara ikasteko beharretik komunikatzen eta harremantzen den familia-sare bat dago; euskararen irakaskuntzari buruzko informazioa malgutu da; online edo asinkronoak diren klaseak hartzeko erraztasunak eskaintzen dira; euskararen erabilerarako eskaintza anitza dago —maila, ordutegi eta malgutasun desberdinetako ikastaroak, inposiziorik gabe eta barne-motibaziotik—; eta bi hizkuntzetan kalitatezko kultura eskaintza handiagoa dago.

Harremanak. Harrera euskaraz egiten da: eskaintzarekiko irisgarritasuna (12 puntu). Erraztasunak jartzen dira euskaratik abiatuta partaidetza sozialeko oztopoei aurre egiteko (7 puntu). Azpi-baldintzak: kultura atzerritarren eta euskararen arteko fusioa dago, euskarara egokituta eta euskaratik abiatuta, erakundeen barruan zein kanpoan; mekanismo eta aukera kultural elebidunak sortzea, euskaraz apur bat sozializatzeko; euskara erabiltzen duten elkarteak gehiago sustatzen dira; segregazioari aurre egin zaio eskoletan; eta gure ingurunean kartel eta informazio gehiago dago euskaraz.

Saiotik jasotakoa

Wow: familientzako euskarazko klase dibertigarriak; atzerritarrek gure euskararekiko esan dituzten gauza positiboak gogoan gelditu izana; naturaltasunez onartzea eta onartua izatea; pentsamenduetan eta inpresioetan bat egiten zuten pertsonak aurkitzea, harrigarria izan dena; parte-hartzaileen inplikazioa, beste errealitate eta behar batzuetara burua irekitzen duena; alde guztiek asmoa izatea helburu komun baten alde; jendearen integrazioa; jendearen interesa eta ekarpenak, proposatutako ideiak; beste pertsona batzuen iritzia entzutea eta jakitea beste asko modu berean pentsatzen dutela; antzera bizi eta sentitzen duten beste pertsona batzuk daudela jakitea; eta euskaraz ikastea eta euskara ikastea, herri eskolak dagoeneko egiten duena.

Krak: saioa nolakoa izango zen ziurgabetasunez etorri eta gustatu izana; euskaraz egiten duen jendearen pentsamendua kontrako aldekoaren antzekoa dela ikustea; jende asko dagoela euskaraz bizitzeko gogoz; zertara zetorren ez jakitea eta poz handia eramatea; eta urduri egon eta gero dinamikarekin lasaitzea.

Zer geratu da irekita

• Hirugarren ariketan bi baldintza-mapen kontrastea egin da —elkarrizketa taldeak proposatutakoa eta talde honen ondorioak—, baina elkarrizketa horren edukia ez da jaso: zertaz ohartu diren, zer falta den mapetan, zer errepikatzen den gehien eta zein diren jarraitu beharreko baldintza nagusiak eta zergatik diren garrantzitsuenak.

• Ekarpen edo berrikuntza berririk badagoen eta non dagoen ere zehazteke dago.

• Bi mapetako batean hutsune gehien duten baldintza estrategikoak identifikatzeke daude.

Zer eramaten dugu hurrengora

Kontrastetik ateratako elkarrizketa elkarrizketa taldera eramango da, eta bi mapak elkartzeko eta aberasteko ariketa egingo da, edukia bi baldintza-mapen osagarritasunaren ikuspegitik begiratuz.